Heres (32) was meer dan zomaar een dekhengst 

Soms moet je afscheid nemen van een vriend, schreef een kameraad deze week aan Henk Hamming. ‘Sommigen hebben twee benen, sommigen vier.’ En zo was het precies. Beter had hij het zelf niet kunnen uitdrukken.

Zenuwachtig plukt Hamming aan zijn muts. Emoties vormen kennelijk vreemd terrein. Woorden schieten te kort als de eigenaar van Hanovers Hoeve in Koekangerveld verhaalt van Heres. Zondagavond overleed de dekhengst, 32 jaar oud, aan een hartstilstand. Heres was een begrip in de Nederlandse drafsport, bij leven al een legende.

Het kleine wereldje, waar door gokken, fokken en negatieve bijverschijnselen de emoties nog weleens hoog willen oplopen, reageerden onthutst op het verscheiden. Vriend en vijand stuurden steunbetuigingen. Niemand, weet Hamming, maar dan ook niemand kon om Heres heen. Want in elke stal, op elke baan, stroomde wel bloed van de pater familias, zoals Heres alom werd beschouwd, door de aderen van succesvolle dravers.

In mensenjaren omgerekend zou Heres de respectabele leeftijd van 96 jaar hebben bereikt. Een bovenal produktief leven had de in Duitsland geboren hengst geleid. Hij was de vader van zo’n 1.400 nakomelingen, waarvan 1.232 in het stamboek geregistreerde dravers. Zijn ‘produkten’ verdienden aan prijzengeld circa 26 miljoen gulden en waren samen goed voor zevenduizend koerszeges. Een absoluut wereldrecord.

In het afgelegen Drentse buurtschap tussen Meppel en Hoogeveen, waar in de verte alleen de voorbijrazende trein aan de ‘bewoonde wereld’ herinnert, legde Heres 22 jaargangen lang de basis voor successen op de drafbaan. Andermans successen welteverstaan, want zelfs koerste Heres ‘slechts’ 100duizend mark bijeen. Een wonderdravertje was hij, vreselijk rap, met een persoonlijk record van 1.20,2 op de kilometer, hetgeen dertig jaar geleden verbazingwekkend was.

Nog geen 20duizend gulden betaalde de vorige eigenaar, ‘wijlen meneer Zielman uit Staphorst’, voor Heres in 1970. Zijn dekkwaliteiten moesten nog ontdekt worden. Veel verwachtte men er toentertijd niet van. Te klein van bouw, allerminst behept met beloftevolle bloedlijnen, eigenlijk kwam hij maar net met de hakken over de sloot bij de keuring. Het foksucces dat zich niettemin snel aandiende, was onverklaarbaar.

Reeds als zestienjarige knul uit Groningen was Henk Hamming helemaal idolaat geweest van Heres, van wie hij had horen zeggen dat het een klasbak was. Een godheid, waarmee hij op 21-jarige leeftijd zomaar mocht gaan werken op Hanovers Hoeve. Als de dag van gisteren herinnert Hamming zich hoe het eerste produkt van Heres, Nolter W was dat, bij zijn debuut de koers van Duindigt won.

De palmaressen van Heres’ nageslacht, en ook daar weer kinderen van, zijn indrukwekkend. Vriend, Bea de Tricia, Rieka Hanover, Sam Hollyrood, Yellowa, Flash of Light, Hamming kan nog wel even doorgaan. Kijk, natuurlijk gaat het primair om de opbrengsten van het fokken.

Tweeduizend gulden dekgeld, plus 2.500 gulden wanneer het veulen inderdaad op aarde werd gezet, tel maar uit je winst.

Zonder Heres was Hanover Hoeve er niet geweest, erkent Hamming, die het bedrijf in 1989 overnam. ‘Zelfs Henkie was er in deze hoedanigheid niet geweest zonder Heres.’ Maar Heres was meer dan zomaar een dekhengst.

Hamming is 36, vier jaar ouder dan Heres werd, en nooit zal er volgens hem nog zo’n lief, verstandig en vriendelijk paard geboren worden. Zeker niet gezien de kunstmatige inseminatie van de afgelopen jaren, een kille vorm van bevruchting waar Heres nimmer voor te porren was.

Het is weleens geprobeerd, maar zonder succes. Zodra de temperatuur in de kunstschede ook maar iets te hoog was, piepte Heres meteen. Was-ie dagen van streek, zwaar beledigd.

In Heres’ begintijd was trouwens nog helemaal niets bekend van k.i. Niet dat dat nodig was, want Heres gold als onverzadigbaar. Om de twee uur was het sperma weer op peil, wezen statistieken uit. Moeiteloos voldeed Heres tussen februari en september aan de strakke schema’s, desnoods de hele nacht door.

Zijn topjaar, medio jaren zeventig, leverde 217 veulens op. Niet geheel toevallig besloot de stamboekcommissie onmiddellijk in te grijpen. Heres trok immers de hele markt leeg. Sindsdien geldt als maximum 150 succesvolle dekkingen per seizoen.

Thuis in de stal was het een dooie diender. Draven deed-ie voor geen meter. Als een Joris Goedbloed liet Heres zich naar de keuring brengen. Maar zodra hij in de ring verscheen, was er geen houden aan. Dan explodeerde hij. Het publiek vond het prachtig, applaudisseerde, en Heres genoot zichtbaar. Terug in de box ging het masker af en was het weer die ouwe, dooie lul.

Natuurlijk werd hij zienderogen ouder. Maar als je elke dag met hem optrekt, valt dat niet zo op. Grijzer, magerder, hij at aanzienlijk minder. In 1993 hoefde Heres niet meer te dekken, hoewel hij om vijf uur ‘s middags nog wel altijd stond te hinniken in zijn stal. Om die tijd immers had er voor hem traditiegetrouw een merrie klaar gestaan.

Als Hamming ‘s avonds terugkeerde van de koers en de achterdeur opende, was er altijd ‘e’en paard dat dat geluid herkende. Heres. Prachtig, dat er bij thuiskomst zo’n knol stond te hinniken. Zelfs zaterdagavond was dat nog het geval geweest. Maar daags erna zag Hamming dat het niet best ging, ook al kreeg Heres extra hooi.

Hij zal een dezer dagen achter in de tuin begraven worden, hoewel daar eerst een crematie voor nodig was. In oktober vorig jaar probeerde Hamming al toestemming van de autoriteiten te krijgen. Vergeefs. Maar Heres, net als andere paardenkadavers, laten verwerken tot voedermeel en lijmprodukten, nee, dat nooit.

In de dagen na zijn dood is Hamming gaan beseffen wat voor uniek paard hij werkelijk heeft gehad. Op de renbaan van Duindigt zal een standbeeld verrijzen, is de bedoeling. Niet op Hanovers Hoeve, dat heeft Hamming liever niet. Een graf, afgedekt met Drentse keien en voorzien van het simpele naamplaatje Heres 1962-1994, is voldoende. Want in alles was Heres toch vooral de kampioen van de eenvoud.

Tim Overdiek

De Volkskrant, 11 februari 1994

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: